Το όνομά του είναι E.s.o.p.o.s. και δεν έχει σχέση με τον αρχαίο δημιουργό των αλληγορικών μύθων. Για την ακρίβεια η λέξη είναι τα αρχικά της  φράσης "Experimental Study on Prosody of Speech" (πειραματική μελέτη της προσωδίας του λόγου). Πρόκειται για ένα υπολογιστικό πρόγραμμα που μπορεί να διαβάσει με φυσική ανθρώπινη φωνή κείμενα γραμμένα στην ελληνική γλώσσα. Αν και ανάλογα προγράμματα υπάρχουν ήδη για άλλες γλώσσες είναι η πρώτη φορά που η ελληνική γλώσσα υποστηρίζεται από ένα τέτοιο λογισμικό. Αξίζει να σημειωθεί ότι είχαμε δει όλοι και στην Ελλάδα ένα αντίστοιχο πρόγραμμα σε πλήρη εφαρμογή, με απόλυτα επιτυχημένα αποτελέσματα. Ο λόγος για το πρόγραμμα που είχε συνδεδεμένο πάνω στην αναπηρική του καρέκλα ο διάσημος αστροφυσικός Στίβεν Χόκινς, ο οποίος πάσχει από τετραπληγία, κατά την διάρκεια της επίσκεψής του στην Ελλάδα. Η διάσημη αυτή προσωπικότητα των επιστημών, χάρη σε αυτό το σύστημα, επικοινωνούσε θαυμάσια με το εξωτερικό περιβάλλον και ανέπτυξε με άνεση τις απόψεις του για τη γέννηση του σύμπαντος. Η πρώτη ελληνική εφαρμογή αυτού του προγράμματος έγινε από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Δημιουργοί του είναι φοιτητές του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών, που εργάστηκαν στο πλαίσιο της διπλωματικής τους εργασίας, υπό την εποπτεία και την καθοδήγηση του καθηγητή τους, και υπευθύνου στον τομέα Τηλεπικοινωνιών του τμήματος, Γιώργου Σεργιάδη.

Σε πρώτο στάδιο ηχογραφήθηκε η φωνή νεαρού άνδρα (του φοιτητή Aγγελου Γιαμαλή), ενώ διάβασε περί τις 1.000 προεπιλεγμένες λέξεις. Συνολικά εκφωνήθηκαν περί τα 560 δίφωνα ­ αριθμός που κρίθηκε απαραίτητος για τη σύνθεση όλων των ελληνικών λέξεων. Ακολούθησε η ομαδοποίηση και ο συμβολισμός των φωνημάτων της ελληνικής γλώσσας και φυσικά της γραμματικής και τέλος η μεταγραφή του γραπτού λόγου σε φωνηματικά σύμβολα. Τελευταίο στάδιο είναι η μελέτη της προσωδίας (διάρκεια, ένταση, βασική συχνότητα) έτσι ώστε να επιτευχθεί φυσική ομιλία ­ το πλέον δύσκολο κομμάτι της υλοποίησης. Το σύστημα «διαβάζει» τους τόνους, τα κόμματα, τις τελείες και πράττει κατ' εντολήν τους (διακόπτει τον λόγο, τον «χρωματίζει» ηχητικά). Σε επόμενο στάδιο θα επιχειρηθεί η συστηματοποίηση και γυναικείας φωνής.

Σκοπός του προγράμματος είναι να βοηθήσει ανθρώπους με προβλήματα ακοής, όρασης και ομιλίας, αλλά και όλους εμάς που θα μπορούμε πλέον να ακούμε ένα κείμενο αντί μόνο να το διαβάζουμε όπως ίσχυε μέχρι σήμερα. Επί πλέον όμως, το ότι οι σημερινοί υπολογιστές μπορούν να μιλούν και ελληνικά συμβάλλει καθοριστικά στην ισότιμη συμμετοχή της γλώσσας μας στην επερχόμενη κοινωνία των πληροφοριών.

'Οπως δήλωσε ο καθηγητής κ.Σεργιάδης στην παρουσίαση του προγράμματος «Δεν μπορεί να μην αναφερθεί μια ακόμη σημαντική πτυχή του προγράμματος, η οποία έχει να κάνει με την κακοποίηση της ελληνικής γλώσσας στον κυβερνοχώρο από Έλληνες χρήστες, όπως για παράδειγμα το φαινόμενο Greeklish, αφού μέχρι σήμερα τα ελληνικά είχαν ανύπαρκτη παρουσία στα διεθνή δίκτυα. Εάν ο ESOPOS χρησιμοποιηθεί κατάλληλα, έχει τις προοπτικές να αναδειχτεί στο κατ΄ εξοχήν ελληνικό επικοινωνιακό πρόγραμμα του διαδικτύου». Τέλος το λογισμικό ESOPOS δίνει νέες δυνατότητες για επικοινωνία και καταπολέμηση της απομόνωσης των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν κάθε είδους προβλήματα ακοής, όρασης και ομιλίας. Στο Σχολείο μας χρησιμοποιούμε το πρόγραμμα στην πρώτη ανάγνωση. Συγκεκριμένα έχει άριστα αποτελέσματα στην φωνολογική ενημερότητα και στην ανάλυση και σύνθεση των λέξεων.

Το λογισμικό Ε.s.o.p.o.s. διατίθεται σε όλα τα καταστήματα πολυμέσων και σε πολλά βιβλιοπωλεία, μετά από συμφωνία διανομής μεταξύ της εταιρείας MLS Πληροφορική και την επιτροπή ερευνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το πρόγραμμα διανέμεται δωρεάν σε άτομα με ειδικές ανάγκες και σε όσους προτίθενται να το χρησιμοποιήσουν στο χώρο της εκπαίδευσης. Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε μαζί μας:

E.s.o.p.o.s. - Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης