Στο πλαίσιο της Ειδικής Δράσης «Γλωσσική Τεχνολογία» (ΕΠΕΤ ΙΙ) της Γενικής Γραμματείας 
Ε&Τ εγκρίθηκε η χρηματοδότηση του έργου «ΛΕΞΙΣ: Λεξικολογική και ορολογική υποδομή: από 
τα δεδομένα στο σύστημα». Ανάδοχος του έργου, που έχει συνολικό προϋπολογισμό 140.000.000 δρχ., είναι το Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ), το οποίο είναι καθιερωμένος φορέας στον χώρο της Γλωσσικής Τεχνολογίας, και έχει αναπτύξει επιτυχώς ερευνητικές δραστηριότητες στους τομείς της θεωρητικής, εφαρμοσμένης και υπολογιστικής γλωσσολογίας, της επεξεργασίας φυσικής γλώσσας, της γλωσσικής διδασκαλίας με την βοήθεια Η/Υ, καθώς και στους τομείς της σύνθεσης και αναγνώρισης φωνής. Συμμετέχοντες φορείς στο έργο ΛΕΞΙΣ είναι οι εταιρείες UNISOFT, ALTEC και DIDACTA, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, το Εργαστήριο Οικολογίας του Τμήματος Βιολογίας του ΑΠΘ, το Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας & Περιβαλλοντικής Ανάλυσης του Παν/μίου Αθηνών, και το Εργαστήριο Γενικής Χημείας του ΕΜΠ. Ο συντονισμός του έργου θα γίνει από τον Διευθυντή του ΙΕΛ, Καθηγητή Γ. Καραγιάννη και την Υπεύθυνη του Τμήματος Ηλεκτρονικής Λεξικογραφίας του ΙΕΛ κ. Μαρία Γαβριηλίδου.

Το έργο ΛΕΞΙΣ στοχεύει στην ανάπτυξη υπολογιστικών γλωσσικών πόρων για την Ελληνική 
γλώσσα. Συγκεκριμένα, το ΛΕΞΙΣ πρόκειται να αναπτύξει:

(α) ένα ελληνικό υπολογιστικό λεξικό (μορφολογίας, σύνταξης και σημασιολογίας) για χρήση από συστήματα Επεξεργασίας Φυσικής Γλώσσας.

Πρόκειται για το πρώτο υπολογιστικό λεξικό για την eλληνική γλώσσα που θα περιλαμβάνει 
πληροφορίες για την κλίση, τη σύνταξη και τη σημασία των λημμάτων σε ένα ενιαίο 
λεξικογραφικό μοντέλο. Το υπολογιστικό λεξικό αποτελεί απαραίτητο εργαλείο για την γλωσσική έρευνα με τη βοήθεια υπολογιστή και για την ανάπτυξη εφαρμογών γλωσσικής τεχνολογίας. Την ευθύνη των προδιαγραφών για το μοντέλο του λεξικού στα τρία επίπεδα γλωσσικής ανάλυσης καθώς και για την κατάρτιση του λεξικού έχει το ΙΕΛ, ενώ για τη σχεδίαση της λεξικογραφικής εφαρμογής, το ΙΕΛ θα συνεργαστεί με την εταιρεία πληροφορικής Unisoft. Η Unisoft, εταιρεία με μεγάλη πείρα στην ανάπτυξη και διαχείριση κατανεμημένων υπολογιστικών περιβαλλόντων, είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη της εφαρμογής, η οποία θα υποστηρίζει τον κατανεμημένο σχεδιασμό και την ανάπτυξη λεξικογραφικών προϊόντων, μέσω της συμμετοχικής μοντελοποίησης και διαχείρισης της γλωσσικής πληροφορίας σε περιβάλλον groupware.

(β) δίγλωσσα ηλεκτρονικά ελληνο-αγγλικά λεξικά περιβαλλοντικής ορολογίας.

Τα λεξικά αυτά θα αναπτυχθούν από φορείς των οποίων το ερευνητικό αντικείμενο είναι το 
περιβάλλον, και συγκεκριμένα από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, το Εργαστήριο Οικολογίας 
του ΑΠΘ, το Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας & Περιβαλλοντικής Ανάλυσης του Πανεπιστημίου 
Αθηνών και το Εργαστήριο Γενικής Χημείας του ΕΜΠ. Η μεθοδολογία ανάπτυξης των λεξικών 
αυτών ακολουθεί τις σύγχρονες προδιαγραφές που απαιτούν επιλογή των όρων μέσα από τα 
κείμενα στα οποία απαντούν, καθώς και σύνδεση των λημμάτων του λεξικού με τα κείμενα αυτά, ώστε να είναι σαφής η χρήση κάθε όρου στο συγκεκριμένο γνωστικό τομέα. Το ΙΕΛ θα έχει την ευθύνη της ανάπτυξης των υπολογιστικών εργαλείων για την κωδικοποίηση των όρων και τη σύνδεσή τους με τα κείμενα.

(γ) μελέτες σκοπιμότητας για συστήματα εισαγωγής πληροφορίας στον Η/Υ με χρήση Γλωσσικής 
Τεχνολογίας.

Πρόκειται για μελέτες σχετικά με τις δυνατότητες ανάπτυξης "Ευφυών Πληκτρολογίων". Η πρώτη μελέτη θα αφορά μια εφαρμογή λογισμικού που σε συνδυασμό με ένα συμβατικό ή αναθεωρημένο πληκτρολόγιο θα υποβοηθά την εισαγωγή δεδομένων στον υπολογιστή, για την ελληνική γλώσσα, κάνοντας χρήση δυναμικά της γλωσσικής πληροφορίας που εμπεριέχεται στο πληκτρολογούμενο κείμενο τη στιγμή της πληκτρολόγησης. Η δεύτερη θα αφορά ένα βελτιωμένο ελληνικό πληκτρολόγιο με εργονομική αναδιάταξη των πλήκτρων, και η τρίτη ένα στενοτυπικό πληκτρολόγιο. Για τις μελέτες αυτές το ΙΕΛ θα συνεργαστεί με την εταιρία ALTEC, η οποία θα αναλάβει την έρευνα αγοράς για τις συγκεκριμένες εφαρμογές, καθώς και με την εταιρεία DIDACTA, η οποία θα αναλάβει τις μελέτες αναγκών των χρηστών.

Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου